داستان کوتاه / شیخ عبدالمنافعShort Stories / Sheikh Abdolmanafe
جن در خون
سالِ آبله بود. از هر کوچهای که میگذشتی، یا صدای سرفهی کودکی میآمد، یا شیون مادری که پارچهای سفید روی صورت بچهاش میکشید.
- 3 دقیقه خواندن
- با ویدیو
گوشهٔ برگ را بگیرید و ورق بزنید، یا روی صفحه بزنید
سالِ آبله بود.
از هر کوچهای که میگذشتی،
یا صدای سرفهی کودکی میآمد،
یا شیون مادری که پارچهای سفید
روی صورت بچهاش میکشید.
آبله، فقیر و غنی نمیشناخت؛
اما بیشتر، درِ خانهی فقرا را میزد.
مردم از واکسن فرار میکردند زیرا شیخ در منبر و دعانویسها در بین مردم گفته بودند
«ایهاالناس!
این دوا، ساختهی فرنگیهاست!
از خون خوک میگیرند
و در خون طفل مسلمان میریزند!»
و میخواهند پسر مسلمان را بیغیرت و دختر مسلمان را ناپاک کنند. و هر دو آنها عقیم خواهند شد
کفار میخواهند ما را مقطوع نسل کنند
زنها بچههایشان را محکمتر در آغوش گرفتند.
شیخ صدایش را پایین آورد:
«خبر موثق رسیده
هر کودکی که آبله بکوبد،
راهی در خونش باز میشود
برای ورود اجنّه!»
همهمه در مسجد پیچید.
مردی پرسید:
«پس چه کنیم، حاجآقا؟»
شیخ دستی به ریشش کشید و گفت:
مگر تا حالا چه میکردیم.
«دعای دفع آبله داریم.
مردی گفت: کودکان تلف میشوند
شیخ فریاد زد: مرگ دست تو نیست مردک دست خداست و هر مسلمانی بمیرد به بهشت میرود جهنم جای کفار است. و هر چه میسازند
چند روز بعد
چند مردِ آبلهکوب
با جعبههای چوبی و شیشههای دوا
راهی محلههای تهران شدند.
جارچی در بازار فریاد زد:
«به حکم صدراعظم!
طفلها را بیاورید برای آبلهکوبی!
تا از مرگ و کوری در امان بمانند!»
هر که نیاورد ۵ تومان جریمه میشود
همه کودکان خود را مخفی کردند
میان آنها، تقی پینهدوز هم بود.
آبلهکوب به تقی گفته بود:
«بچه را بیاور.
اگر آبله بگیرد، شاید جان سالم نبرد.»
تقی پینهدوز گفت: اما شیخ گفته بود:
«هرکه تن به سوزن فرنگی بدهد،
به تقدیر خدا شک کرده است.»
تقی پینهدوز، دلش به دعای شیخ که به گردن پسرش انداخته بود قرص بود.
چند روز بعد،
آبله به خانهٔ تقی پینهدوز رسید.
تقی پینهدوز خود را به عطار کیخسرو رسانید و گفت:
دستم به دامنت پسرم دارد از دست میرود چیزی بده
عطار آهی کشید و گفت: چیزی برای آبله ندارم چرا کودک را آبله کوبی نکردی
گفتند پسرم ناپاک میشود عقیم میشود
عطار در حالی که اشک میریخت گفت: ناپاک و عقیم مغز توست
آنکه تو را منع میکرد، پسر خودش را آبلهکوبی کرد.
صبحِ روز سوم،
دیگر صدای نفسهای پسر تقی پینهدوز نیامد.
امیرکبیر از جلوی خانه تقی پینهدوز رد میشد صدای شیون زنی را شنید
تقی شونههاش میلرزید. شیخی در آنجا گفت: تقدیر خدا بود.
امیر برگشت، با چشمانی سرخ و صدایی که شیشهها را میلرزاند گفت: «خدا مقدر نکرده بود… این عفونت، از آبله نیست؛ از مغزهایی است که درِ آنها به روی علم بسته، و به روی خرافات باز است. جهل، تنها بیماریِ مسری است که واکسن ندارد.»
تقی پینهدوز، جنازهی پسرش را در آغوش گرفت
و به خانهی شیخ رفت.
در همان لحظه،
پسر شیخ در حیاط بازی میکرد؛
سالم، خندان
و با جای زخم کوچکی روی بازویش.
تقی پینهدوز به بازوی او خیره شد.
بعد به شیخ نگاه کرد.
دعای پوست آهو را
از گردن پسر مردهاش باز کرد
و جلوی پای شیخ انداخت.
با صدایی که دیگر نه فریاد بود،
نه گریه، گفت:
جن فقط راهِ خون بچههای ما را بلد بود؟
یا درِ خانهی شما
با سکه بسته میشود؟»
شیخ نگاهی به مردم انداخت.
عصایش را بر زمین کوبید و گفت:
«زبانت را نگه دار مرد!
مرگ فرزندت خواست خدا بود…
سلامت فرزند من هم
از برکت دعای پدرش.»
بعد خم شد،
دعای افتاده را از روی زمین برداشت،
گردوغبارش را تکاند
و رو به جمعیت گفت:
«این دعا هنوز باطل نشده…
چه کسی خریدار است؟»
بستر داستان واقعی است: آبلهکوبی در ایران پیش از امیرکبیر آغاز شده بود، اما او در سال ۱۸۴۸ میلادی آن را جدیتر و گستردهتر کرد. مخالفت عمومی، ترس از روش تازه و شایعاتی مانند ورود جن به بدنِ آبلهکوبیشدگان نیز در روایتهای تاریخی آمده است؛ شخصیت شیخ، خانوادهاش و اتفاقهای این حکایت تخیلیاند. (PubMed)