داستان کوتاه / تاریخیShort Stories / Historical
Öfke ve Ekmek
Tebriz, Kaçar döneminin sonları. Ambarın kapısı hâlâ kapalıydı ki küçük kız açlıktan kaldırım taşlarına yığıldı. Annesi onu kucakladı, adını seslendi; ama kız yalnızca gözlerini kırpıştırdı. Kadın kalabalığa dönüp haykırdı:
- 2 dk okuma
- Videolu
Sayfayı çevirmek için köşesini sürükleyin ya da sayfaya dokunun
Tebriz, Kaçar döneminin sonları
Ambarın kapısı hâlâ kapalıydı ki küçük kız açlıktan kaldırım taşlarına yığıldı.
Annesi onu kucakladı, adını seslendi; ama kız yalnızca gözlerini kırpıştırdı. Kadın kalabalığa dönüp haykırdı:
— Bir lokma ekmek! Vallahi sadece bir lokma ekmek!
Tebriz'in nüfuzlu ve zengin din adamı Nizamülulema'nın evinin yüksek kapılarının ardından, tahtaların aralığından buğday kokusu sızıyordu. Duvarın öte yanında ambarlar doluydu, bu yanında ise insanlar aç karınla bekliyordu.
Zeynep Paşa kadınların arasından öne çıktı. Çarşafını beline bağlamıştı, elinde bir sopa vardı. Küçük kıza baktı, sonra bekçiye.
— Kapıyı aç.
Adam elini tüfeğe koydu.
— Benim malım değil ki açayım.
— O zaman git sahibini çağır. Annelerin kazanda kaynatacak bir şeyi kalmadığını söyle.
Bekçi güldü.
— Siz kadınlar evinize gidin.
Zeynep bir adım öne çıktı.
— Ev mi? Çocuklarımızın açlıktan uyuduğu o yer mi?
Adam tüfeği kaldırdı. Kalabalık geri çekildi. Çarşının sesi bile sanki kesildi.
Zeynep kıpırdamadı.
Birden arkasından yaşlı bir kadın bağırdı:
— Vur! İnsan açlıktan kaç kez ölebilir ki?
Kapıya bir taş çarptı. Sonra bir taş daha.
Bekçi ateş etti. Bir çığlık yükseldi ve kadınlar dağıldı.
Zeynep kendini duvara yapıştırdı. Eli kanlı bir kadın ayağının dibine düşmüştü. Eğildi, başörtüsünü onun yarasına bastırdı.
— Bana bak. Gözlerini kapama.
Sonra başını kaldırdı. Bekçi tüfeğini yeniden dolduruyordu.
Zeynep yerden kalktı.
— Yeniden ateş etmelerine izin vermeyin!
Kadınlar bekçilerin üzerine atıldı. Sopalar havaya kalktı. Birkaç bekçi darbelerin altında yere yığıldı, ötekiler geri çekildi.
Zeynep bağırdı:
— Kapıyı kırın!
Sopalar tahtalara indi. Birkaç kadın omuzlarıyla kapıya yüklendi. Menteşe kırıldı ve ambar keskin bir buğday kokusuyla ağzını açtı.
Önce kimse kımıldamadı.
Onca çuval, onca buğday, tam da çocukların arkasında aç kaldığı duvarın öbür yanındaydı.
Zeynep çuvallardan birini açtı.
Kalabalığın arkasından anneler yeni yeni geliyordu; boş elleri ve artık ağlamaya bile gücü kalmamış çocuklarıyla.
O gece Nizamülulema ve ailesi kaçtı. Ama kaçışı halkın öfkesinin ateşini söndürmedi.
Açlık artık yalnızca boş midelerin acısı değildi; her gün çocuklarını aç, zenginlerin evlerinin yüksek duvarlarının ardında ise buğdayla dolu ambarları gören bir halkın öfkesine dönüşmüştü.
Ertesi gün öfkeli halk evine saldırdı. Kapıları kırdılar, malları yağmaladılar ve bir zamanlar servetin ve gücün simgesi olan evi harabeye çevirdiler.
Artık kimse sükûnet çağrılarını dinlemiyordu. Aylarca bir dilim ekmek için yalvaran insanlar şimdi sopayla ve taşla cevap veriyordu.
Açlık tek başına şiddet yaratmaz; ama aşağılanma, eşitsizlik ve güç sahiplerinin umursamazlığıyla birleşince öfkeyi patlama noktasına getirebilir.
O gün insanlar ekmek için sokağa çıkmıştı, ama eve artık ekmekle sınırlı olmayan bir öfkeyle döndüler.