Gece 4هزار و یک شب / زندگی چیست؟A Thousand and One Nights / What Is Life
Nietzsche'nin Gözünden
Nietzsche hayata huzur vaat etmez. Ne acısız bir dünyadan söz eder ne de birinin bize güvence verdiği bir mutluluktan.
- 1 dk okuma
- Videolu
Sayfayı çevirmek için köşesini sürükleyin ya da sayfaya dokunun
Nietzsche hayata huzur vaat etmez. Ne acısız bir dünyadan söz eder ne de birinin bize güvence verdiği bir mutluluktan.
“Şen Bilim”de şöyle yazar:
“Hâlâ yaşıyorum, hâlâ düşünüyorum; yaşamaya devam etmeliyim, çünkü düşünmeye devam etmeliyim.”
Ama Nietzsche için yaşamak yalnızca günlerden geçmek değildir. “Böyle Buyurdu Zerdüşt”te hayatın kendisi konuşur:
“Bak, ben her zaman kendini aşması gereken şeyim.”
Bu tabloda hayat, durgunluk ve olana razı olmak değildir; bitmeyen bir çekişmedir. Nietzsche bu çekişmeyi “güç istenci”ne bağlar; başkalarına hükmetme arzusuna indirgenemeyecek bir kavram. Yeni değerler yaratmak ve kendini aşmak da bu düşüncenin ufkunda yer alır.
Böyle bir felsefe insandan seyirci değil, kendi hayatının değerlerini yaratan ve sınayan biri olmasını ister.
Ama en zor kısım hâlâ önümüzde:
Hayatı bütün acılarıyla sevmek mümkün mü?
Nietzsche “Şen Bilim”de şunu diler:
“Şeylerdeki zorunluluğu güzel görmeyi giderek daha çok öğrenmek istiyorum.”
Bu isteğin adı “amor fati”, yani kader sevgisidir. Kaçınılmaz olana yalnızca katlanmak değil, ona “evet” demeye çalışmak.
Sonra Nietzsche bizi korkunç bir sınavın karşısına koyar.
Bir gece yalnızlığında bir cinin belirdiğini ve şöyle dediğini düşün: Bu hayatı sayısız kez yeniden yaşaman gerekecek; aynı sevinçlerle, acılarla, pişmanlıklarla, bu anla ve en küçük ayrıntısıyla. Hiçbir şey değişmeyecek.
Dehşetle yere yığılıp ona lanet mi edersin?
Yoksa bir gün şunu diyebilir misin:
“Sen bir tanrısın ve bundan daha tanrısal bir şey hiç duymadım!”
Bu, “bengi dönüş” sorusudur; Nietzsche'nin seni ezip ezmeyeceğini ya da dönüştürüp dönüştürmeyeceğini sorduğu bir düşünce.
“Ahlakın Soykütüğü”nde de insanın sorununun yalnızca acı olmadığını, acının anlamsızlığı olduğunu yazar.
Yani Nietzsche bizden yaralara gözümüzü kapamamızı ya da hayatın kolay olduğunu varsaymamızı istemez. Bizi acımasız bir sorunun eşiğine götürür:
Geçmişinden hiçbir an silinmeyecekse, bu hayatı yine ister misin?
Ve belki düşüncesinden şunu anlayabiliriz:
Hayat değer yaratmak, kendini aşmak ve yaşadığımız her şeye gözlerimiz açık “evet” diyebileceğimiz bir yere varmak için bir fırsattır.