Gece 3هزار و یک شب / زندگی چیست؟A Thousand and One Nights / What Is Life
Sokrates'in Gözünden
Yıllarca nefes alıp bir kez bile yaşamamış ne çok insan var.
- 2 dk okuma
- Videolu
Sayfayı çevirmek için köşesini sürükleyin ya da sayfaya dokunun
Yıllarca nefes alıp bir kez bile yaşamamış ne çok insan var.
Sabah kalkarlar, günün gürültüsünde kaybolurlar, ekmeğin, şöhretin, aşkın ve dileklerin peşinden koşarlar ve gece dünden daha yorgun uykuya dalarlar.
Günler birbirini izler, yıllar geçer ve sonunda ölüm gelir.
Ama
biz yaşadık mı, yoksa sadece hayatın yanından mı geçtik?
Yaklaşık iki bin dört yüz yıl önce Atina'nın sokaklarında, insanların kesinliklerinin huzurunu bozan bir adam yürüyordu.
Adı Sokrates'ti.
Ne başında taç vardı ne de bir tahtta oturuyordu. Silahı soruydu; bazen bin cevaptan daha ürkütücü olan bir soru.
İnsanlara sorardı:
Adalet nedir?
İyiyi nasıl tanırsınız?
Ve gerçek sandığınız şeyin gerçek olduğunu nereden biliyorsunuz?
İnsanın bazen cehaletten çok, kendi bilgisinin yanılsamasına tutsak olduğunu fark etmişti.
Belki bütün ömrümüz boyunca hiç sınamadığımız bir şeyden emin olduğumuzu kabul etmek ne zordur.
Sokrates, Atina mahkemesinde, hayatı ve ölümü söz konusuyken, çağını yüzyıllarca aşan bir söz söyledi:
“Sorgulanmamış bir hayat yaşamaya değmez.”
Yani:
Doğruluğundan bir kez bile şüphe etmeye cesaret edemediğimiz inançlarla yaşlanmayalım.
Onun için hayat yalnızca kalbin atması değildi; düşünmekti, sormaktı ve insanın kendisiyle yüzleşme cesaretiydi.
Ama bir gün bu adam ölüme mahkûm edildi.
Sadık dostu Kriton ona kaçmanın yolunu gösterdi.
Sokrates canını kurtarmayı düşünebilirdi; ama böyle bir kaçışın adil olup olmadığını sordu.
Sokrates için yalnızca hayatta kalmak yeterli değildi; hayata değer katan şey doğru ve adil yaşamaktı.
Devam etmenin bedeli doğru bildiğimize sırt çevirmekse, uzun bir ömrün ne faydası var?
Sokrates kaldı ve sonunda ölümü kabul etti.
Çünkü Sokrates'in gözünde önemli olan yalnızca kaç yıl yaşadığımız değil; o yılları nasıl yaşadığımızdır.
Ve belki insanın son anındaki en acı pişmanlığı ölüm değil, şu gerçeği keşfetmektir:
Hayatı daha derin anlayabilirdi, ama bütün ömrü boyunca onu sadece geçirmekle yetindi.
Ve belki onun “Hayat nedir?” sorusuna cevabını şöyle anlayabiliriz:
Hayat yalnızca ilk ağlayışla son nefes arasındaki mesafe değildir. Kendini tanımak, inançları sınamak, gerçeği aramak ve doğru ve adil yaşamayı öğrenmek için bir fırsattır.