Gece 17هزار و یک شب / زندگی چیست؟A Thousand and One Nights / What Is Life
Fyodor Dostoyevski'nin Gözünden
Size hayatınızdan yalnızca birkaç dakika kaldığı söylense o anlarda neyi düşünürdünüz? Ulaşamadığınız dilekleri mi? Sevdiğiniz insanları mı? Yoksa kıymetini bilmediğiniz günleri mi?
- 1 dk okuma
- Videolu
Sayfayı çevirmek için köşesini sürükleyin ya da sayfaya dokunun
Rus yazar ve düşünür
Size hayatınızdan yalnızca birkaç dakika kaldığı söylense o anlarda neyi düşünürdünüz? Ulaşamadığınız dilekleri mi? Sevdiğiniz insanları mı? Yoksa kıymetini bilmediğiniz günleri mi?
22 Aralık 1849'da, Sankt-Peterburg'un soğuğunda birkaç mahkûm idam edilmek üzere meydana getirildi. Bunlardan biri Fyodor Dostoyevski adında yirmi sekiz yaşında bir gençti.
İlk üç kişi direklere bağlandı. Dostoyevski altıncıydı ve ikinci grupta idam edilecekti.
O anda hayat başka bir anlam kazandı. Ağabeyini, sevdiklerini, belki bir daha asla tekrarlanmayacak bütün fırsatları düşündü.
Birden durma emri geldi.
İdam cezası kaldırılmıştı.
Daha sonra ağabeyine yazdığı bir mektupta yalnızca bir dakika daha yaşayacağını sandığını anlattı.
Dostoyevski hayatta kaldı, ama onu özgürlük beklemiyordu. Sibirya'da dört yıl zorunlu çalışma ve ardından askerlik, ölüm cezasının yerini almıştı.
Aynı gün ağabeyine yazdığı mektupta hayatın dış koşullarda değil, içimizde olduğunu; önemli olanın insanın bütün felaketlerin ortasında insan kalabilmesi olduğunu yazdı.
Ölümden dönen biri artık hapsi ve acıyı bile hayatı sürdürmek için bir fırsat olarak görüyordu.
Ama hapis kolay değildi. Dostoyevski zor yıllarını yoksunluk, hastalık ve öteki mahkûmlar arasında geçirdi. Orada bazen suç işlemiş, ama içlerinde hâlâ sevginin ve insanlığın izleri görülen insanlarla karşılaştı.
Bu deneyim daha sonra öykülerinde hayat buldu.
“Suç ve Ceza”da Raskolnikov cinayeti işledikten sonra hiçbir gerekçenin insanın vicdanını sonsuza dek susturamayacağını anlar.
“Karamazov Kardeşler”de acı, inanç, özgürlük ve insanın sorumluluğu sorusu hikâyenin kalbine yerleşir.
Dostoyevski'nin insanlığın bütün acılarına basit bir cevabı yoktu; ama insanın yalnızca en kötü hatasıyla tanımlanmaması gerektiğine inanıyordu.
Peki hayat nedir?
Dostoyevski'nin bakışıyla şöyle cevap verilebilir:
Hayat insan kalmak için bir fırsattır; sevmek, seçimlerinin sorumluluğunu üstlenmek ve kurtuluşa giden bir yol bulmak için. Hayat acısız değildir, ama en karanlık anlarında bile dönüşmek, umut etmek ve yeniden başlamak mümkündür.
Ve bu geceki sorum:
Bugün hayatınızın son günü olsaydı, hangi yarım kalmış dileğin, açıklanmamış bir aşkın ya da kaçırılmış bir fırsatın hasretini yanınızda götürürdünüz?