Gece 14هزار و یک شب / زندگی چیست؟A Thousand and One Nights / What Is Life
Marcus Aurelius'un Gözünden
Bir insan adaletten söz edip de onun adına bir ülkenin yıkılması mümkün müdür?
- 1 dk okuma
- Videolu
Sayfayı çevirmek için köşesini sürükleyin ya da sayfaya dokunun
Roma imparatoru ve Stoacı filozof
Bir insan adaletten söz edip de onun adına bir ülkenin yıkılması mümkün müdür?
Milattan sonra 165 yılında Roma orduları Part İmparatorluğu'nun başkenti Ktesifon'a ulaştı. Saray yıkıldı ve zafer haberi Roma'ya gitti.
Roma'da bu haber bir güç işaretiydi; İran'da ise yenilginin ve yıkımın hatırası.
Zaferin adına yazıldığı iki imparatordan biri Marcus Aurelius'tu; insanların düşmanlık için değil, iş birliği için yaratıldığına inanan bir adam.
Marcus İran cephesinde bizzat savaşmadı. Doğudaki savaşın sorumluluğu ortağı Lucius Verus'taydı ve muharebeleri Romalı komutanlar yönetiyordu. Ama o savaşın siyasi sorumluluğu Marcus'tan ayrı değildi.
Onun hayatını düşündürücü kılan çelişki budur: Adaleti bir erdem sayan bir filozof, güç sınırlarını kılıçla çizen bir imparatorluğun hükümdarıydı.
Yıllar sonra Roma'nın kuzey sınırlarında Marcus savaşla, hastalıkla ve ölümle yüz yüzeydi. Geceleri kendine notlar yazıyordu; gelecek kuşakların övgüsü için değil, unutmaktan korktuğu şeyleri kendine hatırlatmak için.
O yazılar sonradan “Düşünceler” adını aldı.
Kendini, gücün karakterini bozmaması için uyarıyordu. Öfkenin, kibrin ve intikam arzusunun erdemden söz eden bir insanı bile yenebileceğini biliyordu.
Marcus'a göre insan olayları her zaman denetleyemez; ama kendi yargılarından, niyetlerinden ve eylemlerinden sorumludur.
Yine de tarih önüne zor bir soru koyar: Adalet üzerine yazan biri siyasi kararlarında da her zaman adil miydi?
“Düşünceler” onun hatasızlığının kanıtı değildir; daha iyi yaşamak isteyen ama kendisi de gücün ve çelişkilerinin içinde olan bir insanın çabasının belgesidir.
Peki Marcus Aurelius'a göre hayat nedir?
Hayat bilgece düşünmek, adil davranmak ve görevini yapmak için kısa bir fırsattır; dünya isteklerimize göre gitmediğinde bile.
Hayatın değeri başkaları üzerindeki gücümüzde değil, eylemlerimizde gösterdiğimiz erdemdedir.
Ve bu geceki sorum:
Bir gün inandığınız ile yaptığınız arasında bir mesafe belirirse, bu çelişkiyle yüzleşme cesaretiniz var mı?