جستارها / اخلاق و وجدانEssays / Ethics and Conscience
بیچاره شیطان
بیچاره شیطان از نگاه یک قصهگو هر وقت کار بدی میکنیم، یک متهم قدیمی آماده داریم: شیطان. دروغ گفتیم، خیانت کردیم، حق خوردیم، ظلم کردیم، تهمت زدیم، آبرویی بردیم، مالی را خوردیم، دلی شکستیم، جنگ راه انداختیم، آدم کشتیم... و …
- 1 دقیقه خواندن
- با ویدیو
ویدیوی داستان
بیچاره شیطان
بیچاره شیطان
از نگاه یک قصهگو
هر وقت کار بدی میکنیم،
یک متهم قدیمی آماده داریم:
شیطان.
دروغ گفتیم،
خیانت کردیم،
حق خوردیم،
ظلم کردیم،
تهمت زدیم،
آبرویی بردیم،
مالی را خوردیم،
دلی شکستیم،
جنگ راه انداختیم،
آدم کشتیم...
و آخر کار،
با خیال راحت میگوییم:
«لعنت بر شیطان.»
بیچاره شیطان...
انگار گوشهای از دنیا نشسته،
فرمان صادر میکند
و ما هم موجوداتی بیاختیاریم
که چارهای جز اطاعت نداریم.
اما
داستان کمی پیچیدهتر است.
در متون دینی،
ابلیس مأمور شد
در برابر آدم سجده کند
و سر باز زد و گفت:
«من از او بهترم؛
مرا از آتش آفریدی
و او را از خاک.»
و شاید یکی از خطرناکترین جملههای تاریخ همین بود:
«من از او بهترم.»
با این حال،
در ادبیات عرفانی
تصویری جسورانهتر از این ماجرا ساخته شده است:
ابلیسی که میگوید:
«من تنها در برابر تو سر خم میکنم؛
نه در برابر دیگری.»
اما با پذیرش هر کدام از این روایتها،
ماجرا برای انسان شرمآورتر میشود.
او یک بار
از سجده سر باز زد.
اما ما...
برای پول،
برای قدرت،
برای شهرت،
برای شهوت،
و برای حفظ قدرت و مقام،
دست به هر ظلم و گناهی میزنیم.
کارهایی که از ذهن شیطان گذر هم نکرده.
شاید شیطان
فقط بذر خودبرتربینی را نشانمان داد؛
ما از آن
یک جنگل ساختیم.
جنگلی از دروغ،
طمع،
خیانت،
خشونت،
ظلم
و خون.
و بعد،
خودِ جنگل را هم
گردن او انداختیم.
ما دوست داریم باور کنیم
شیطان مقصر است.
چون در این صورت
دیگ